Archief: Cultureel verkenner Almere Buiten Oost

Samenvatting 'Van Wonen naar Leven'
verslag van de Culturele Verkenning

'Over de Evenaar' is een project van de Gemeente Almere om het culturele leven in het oostelijke gedeelte van Almere Buiten te versterken. Het doel van dit initiatief is het leggen van nieuwe verbanden tussen de grote hoeveelheid initiatieven die actief zijn in dit stadsdeel. Ook wil dit initiatief het culturele leven verbinden met stedenbouwkundig of ruimtelijk bijzondere plekken. Hoofdvraag:

Op welke manier moet het culturele leven van Almere Buiten Oost een impuls krijgen?

Momenteel is de Gemeente Almere bezig met de resultaten van de Culturele Verkenning, er liggen plannen voor een multifunctioneel cultureel centrum en een amateurkunstengebouw. Het eerste concrete resultaat van de Culturele Verkenning is de ontwikkeling van de Culturele Kaart.

Methodologie

We hebben gesprekken gevoerd met een groot aantal aanbieders c.q. initiatiefnemers van kunst en cultuur. Verder zijn ook buurtbewoners actief benaderd, van hen hebben we wensen en ideeën geïnventariseerd. De plekken, zowel binnen- als buitenlocaties zijn aan de hand van de volgende vraag geïnventariseerd: Kun je je voorstellen dat daar iets cultureels gebeurt?

Almere

De bouw van Almere is in 1976 begonnen. De stad is dus nog maar 30 jaar oud. In deze korte tijd is Almere gegroeid tot ongeveer 180.000 inwoners. In 1984 werd begonnen aan Almere Buiten en in 1996 met de bouw van de Almere Buiten Oost: eerst Regenboogbuurt, vervolgens de Seizoenenbuurt in 1997, de Oostvaardersbuurt in 1999 en de Eilandenbuurt in 2001. In 2004 is tenslotte begonnen met de bouw van de Indische Buurt en de Stripheldenbuurt, en in 2005 aan de Sieradenbuurt. Almere Buiten Oost is een typische buitenwijk. Het is een wijk die hoofdzakelijk bestaat uit woningen, waarvan het grootste deel gebouwd is in de vorm van rijtjeshuizen.

Resultaten

Algemeen: De bewoners zijn zich sterk bewust van het bestaan van deze buurten, en de grens waar de ene buurt ophoudt en de volgende buurt begint. De bewoners van Almere Buiten zijn jonger dan gemiddeld in Nederland, maar gemiddeld ook jonger dan de rest van Almere. Almere Buiten Oost heeft meer dan de rest van Almere, een multicultureel karakter.

Bewoners zijn veel tijd kwijt met het combineren van verschillende taken: werk, huishouden, zorg voor de kinderen en activiteiten in de vrije tijd. Er wonen veel tweeverdieners en anderhalf-verdieners. De overgebleven vrije tijd wordt vooral besteed aan het eigen gezin. Tenslotte wordt cultuur ook gezien als een belangrijk onderdeel in de opvoeding van kinderen en jongeren.

Buurtbewoners: De meeste bewoners van Almere Buiten Oost vinden dat in hun buurt te weinig gebeurt op het gebied van cultuur. Ook is er een grote groep die aangeeft niet goed op de hoogte te zijn.

Er bestaat onder de buurtbewoners een grote behoefte om activiteiten te ondernemen in de eigen buurt.

Het multiculturele karakter van Almere Buiten Oost wordt door de bewoners niet als iets negatiefs gezien. Bij het woord cultuur denkt men ook aan buurtbewoners met 'andere culturen', waarnaar zij nieuwsgierig zijn.

Initiatieven: Er is een groot aantal initiatieven actief in Almere Buiten, een groter en meer divers aantal initiatieven dan verwacht. De deelnemers hebben grotendeels één visie op cultuur, namelijk dat er onvoldoende cultuur is en onvoldoende mogelijkheden om te presenteren/informeren.

Onder de initiatieven in Almere Buiten bestaat een grote bereidheid tot samenwerken.

Plekken: De meeste van de geselecteerde plekken zijn openbaar gebied. Openbare plekken zijn voor iedereen toegankelijk, en wat hier gebeurt of te zien is kan door iedereen ervaren worden. Bij openbare plekken ervaart men minder een 'drempel' om activiteiten hier te bezoeken. Een groot deel van de binnenlocaties die mogelijk onderdak kunnen bieden aan culturele activiteiten bestaat uit scholen. Hoewel er vele ruimtes beschikbaar zijn zorgt de verspreiding van deze ruimte over scholen, samen met de problemen wat betreft de toegankelijkheid van deze ruimtes, ervoor dat activiteiten versnipperd plaatsvinden.

Visies

Wat ontbreekt er: conclusies met betrekking tot de gewenste situatie;

De cultuur is nog te weinig zichtbaar. De culturele ontwikkeling wordt daardoor onnodig afgeremd.
Gemis aan trots. En daar wil men van af!
Kunst en cultuur: meer naar de mensen toe. Er leeft onder de deelnemers een nadrukkelijke behoefte aan een eigen, zichtbare, laagdrempelige cultuur in de wijk.
In Buiten Oost bestaan nog geen voorzieningen met een uitgesproken cultureel karakter. Er is een dringende behoefte aan – betaalbare! - ruimte.
Potentiële initiatieven melden een tekort aan kennis en ervaring op organisatorisch en publicitair gebied.
Er is behoefte aan meer activiteiten voor kinderen (óók samen met hun ouders!) en voor jongeren (in een eigen plek).
Er is bij de professionele kunstenaars behoefte aan een broeinestfunctie.
Almere Buiten laat mogelijkheden liggen om haar groen-blauwe kwaliteit ook cultureel uit te buiten.
Behoefte aan informatie over de culturele achtergrond van de medebewoners.
Wat is eigenlijk de cultuur van de mensen in mijn straat?

Strategieën

Er zijn een aantal strategieën die de verschillende visies proberen te koppelen. Daarbij is belangrijk om vanuit de krachten van de verschillende groepen te denken. Koester wat er al gebeurt en koester de bevlogenheid die veel cultureel ondernemers tonen. Verder is het van belang gebruik te maken van de grote samenwerkingsbereidheid.

Strategie A: Kunstencentrum

Er moet een verzamelgebouw komen waar allerlei culturele activiteiten verenigd worden. Het moet gaan om podiumkunsten (muziek, dans, theater) en beeldende kunst.

In het kunstencentrum moeten verschillende functies tot uiting komen. Één plek waar gewerkt wordt, waar opgetreden wordt, waar informatie te vinden is, waar geëxposeerd wordt, waar ontmoet wordt, waar samengewerkt wordt etc.

Strategie B: Zichtbaarheid en Informatie

Er moet op korte termijn actie worden ondernomen om de zichtbaarheid van culturele aanbieders te vergroten. Concrete inzet van de volgende, zeer verschillende, middelen:

een informatiecentrum, een cultuurladder, presentatiemomenten, poster plakplaatsen en de pers.

Strategie C: Festival

Uit alle hoeken komt de wens voor een festival. Almere Buiten heeft interesse in, en belang heeft bij een stadsdeel overschrijdende, 'spraakmakende' culturele activiteit.

Een festival moet aan de volgende eisen voldoen:

Het moet een grootschalige uitstraling hebben, maar wel organisch groeien;
Het moet voor alle lagen van de bevolking wat te bieden hebben;
Het moet met initiatieven uit de wijk worden gevuld;
Het moet voor zichtbaarheid van initiatieven zorgen.
Deze voorwaarden zien wij terug in een reeds bestaand plan voor een festival: Het Evenaar Festival. De eerste editie daarvan staat gepland in juni 2007. Dit festival moet meer onder de aandacht gebracht worden om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk culturele initiatieven hieraan mee doen.

Strategie D: Meer expositieruimte

Plannen voor meer expositieruimte voor beeldende kunst in Almere Buiten zijn er genoeg.

Vanuit de 'consumenten': individuele wijkbewoners die graag op een heel laagdrempelige manier meer kunst in de wijk tegen willen komen.

Vanuit de 'producenten': kunstenaars die ook in de eigen wijk graag meer mogelijkheden zien om hun werk onder de aandacht te brengen.

Én vanuit de 'tussenpersonen': grote én kleine instellingen en initiatieven in zowel Almere Buiten als Almere Stad.

Strategie E: Ouder/Kind activiteiten

Een van de conclusies die opvalt in onze verkenning is de behoefte van ouders, om van de beperkt beschikbare vrije tijd kwaliteitstijd met de kinderen te maken. En daarbij nadrukkelijk ook aan activiteiten op cultureel gebied te denken.

Dit signaal lijk kenmerkend voor een jonge wijk als Almere Buiten, bevolkt door relatief veel anderhalf- en tweeverdieners met veelal jonge kinderen.

Strategie F: Jongeren

Er zou een jongerenplek moeten komen in Almere Buiten Oost. Daarvoor is het in eerste plaats van belang dat sociale cohesie en culturele cohesie samen op gaan.

Jongeren zijn een aparte groep. Zij stellen andere eisen aan activiteiten, maar ook aan een locatie.

Strategie G: Van verschillende culturen proeven

We hebben een nieuwsgierigheid naar andere culturen geconstateerd, vooral die van de mede buurtbewoners van niet-Nederlandse etniciteit.

Concept voor een activiteit die:

juist uitgesmeerd is over langere tijd,
nadrukkelijk cultuur(uitingen) als vertrekpunt neemt,
uitgaat van de deskundigheid en het enthousiasme en de bevlogenheid van de bewoners van de buurt,
culturele informatie als hoofddoel heeft, en
sociale ontmoeting als welkom nevendoel heeft.

Tweede fase

Op dit moment is niet geheel duidelijk wat de concrete invulling van fase 2, de uitvoeringsfase van 'Over de Evenaar' precies gaat worden.

We vinden het echter van groot belang:

dat de in deze verkenningsfase gelegde contacten behouden blijven,
dat de uitvoering breed wordt gedragen door de bevolking van Almere Buiten Oost en, waar van toepassing, ook daarbuiten, en
dat de uitvoering wordt gevoed vanuit de geestdrift, de bevlogenheid, en het enthousiasme van deze bewoners,
dat deze culturele initiatiefnemers ook zelf verantwoordelijkheid voelen en dragen voor het verder ontwikkelen en opzetten van concrete nieuwe plannen.

Het culturele leven van Almere Buiten Oost kan met deze strategieën een grote impuls krijgen.

Almere Culturele hoofdstad 2018 komt met al deze strategieën
een stuk dichterbij.